Rozmowa z Kazimierzem Kurczabem dyrektorem Muzeum Ziemi Tarnowskiej

Nie zrezygnowałem z pomysłu prezentacji „Panoramy Siedmiogrodzkiej”

-Muzeum Ziemi Tarnowskiej, przygotowuje się do gruntownego remontu zamku w Dębnie, który uchodzi za perłę polskiej architektury z czasów późnego gotyku. To chyba największe przedsięwzięcie związane z remontem i modernizacją oddziałów muzeum.

- Rzeczywiście kompleksowy remont zamku w Dębie to będzie największą inwestycją, która będzie prowadzona w Muzeum, poczynając od szeroko prowadzony prac budowlanych do konserwacji eksponatów znajdujących się w zamku. Do tego dojdą prace konserwatorskie parku, który otacza zamek oraz figurki św. Nepomucena tam się znajdującej. Remont tego obiektu prowadzony będzie do połowy 2028 roku z pieniędzy pochodzących z Europejskiego Funduszy dla Małopolski. Koszt całego przedsięwzięcia powinien zamknąć się kwotą 28 mln zł.

- Jaki jest przewidywany zakres prac

- W ramach inwestycji przeprowadzony zostanie kapitalny remont całego obiektu, oraz modernizacja i odbudowa niektórych obiektów, które tam kiedyś były. Dotyczy to jednego z czterech krużganków usytuowanego od strony wschodniej zamku, który po wielkim pożarze przestał istnieć. Kolejnym obiektem, który chcielibyśmy odbudować w zgodzie z historycznym przekazem jest budynek kordegardy, czyli budynek strażnicy tuż przed wejściem do zamku. Znalazłaby się tam z prawdziwego zdarzenia recepcja oraz toalety. Jeśli chodzi o sam zamek konieczna jest wymiana wszystkich instalacji wodno-kanalizacyjnych i elektrycznych, które nie spełniają żadnych norm bezpieczeństwa. Osobnym problemem, który musimy rozwiązać to system ogrzewania zamku. Jak wiadomo zamek jest nieogrzewany w związku z tym funkcjonuje sezonowo. W okresie zimowym jest niedostępny dla zwiedzających ze względu na niskie temperatury panujące we wnętrzach. Ponadto wymienione zostanie pokrycie dachowe wraz z wymianą uszkodzonej więźby dachowej. Na dziedzińcu zamku wymieniona zostanie nawierzchnia wykonana z otoczaków, która nie sprzyjają funkcjonalnemu wykorzystaniu tego miejsca. Na ich miejscu pojawią się równe płyty z piaskowca. Wybudowany zostanie zupełnie nowy most do zamku, aby jego nośność umożliwiła w razie potrzeby wjazd ciężkich wozów strażackich. Wokół zamku wykonane zostaną ścieżki, aby można się bezpiecznie poruszać również przez osoby niepełnosprawne na wózkach inwalidzkich. Na skarpie przy zamku zostaną odtworzone przyzamkowe ogródki, które kiedyś funkcjonowały przy takich rezydencjach. Powstanie też nowa nawierzchnia na przyzamkowym parkingu

- Kiedy mógłby ruszyć remont?

- Oferty zostały już złożone i obecnie podlegają sprawdzaniu. W najbliższych dniach zostanie ogłoszone rozstrzygnięcie, co nie zakończy jeszcze całego procesu wyłonienia wykonawcy. Spodziewam się, że na przełomie marca i kwietnia br. umowa zostanie podpisana i teren wraz zamkiem zostanie przekazany wykonawcy. Termin zakończenia remontu przewidujemy w 2028 roku i właśnie na jesieni tego roku planujemy w porozumieniu z Gminą Dębno zorganizować wielką imprezę w postaci turnieju rycerskiego, do którego wprowadzone zostaną nowe element, aby jeszcze bardziej uatrakcyjnić to widowisko.

- Czy jest szansa by podczas remontu zamku zagospodarować też dolinę, gdzie odbywały się turnieje rycerskie i wybudować na przykład trybuny dla publiczności?

- Wymogi konserwatorskie zmuszają nas do zachowania autentyczności tego miejsca i jakiekolwiek jego przekształcanie jest niemożliwe, jeśli wcześniej takiego obiektu nie było. Najlepszym przykładem jest odbudowa kordegardy, która w przeszłości istniała i są na to odpowiednie przekazy historyczne.

- Remont i modernizacja zamku w Dębnie to nie jedyne inwestycje realizowane w obiektach Muzeum Ziemi Tarnowskiej.

- W Tarnowie rozpoczyna się kolejny etap remont Muzeum Etnograficznego przy ul. Krakowskiej 10. Przebudowane zostanie główne wejście gdzie usytuowana będzie recepcja, toalety i szatnie. Z tyłu siedziby muzeum wybudowany zostanie budynek, gdzie odbywać się będą zajęcia edukacyjne, a także powstaną nowe wiaty dla zgromadzonych tam wozów cygańskich i innych eksponatów. Zmienione zostanie całe otoczenie dworku, a szczególnie ogród z tyłu by było to takie przyjazne miejsce w samym sercu Tarnowa. Kolejna rzecz to prace związane z oddaniem do użytku Izby Pamięci w byłej siedzibie gestapo przy ulicy Urszulańskiej. W tym roku zostanie wykonana pełna dokumentacja zarówno funkcjonalna jak i budowlana, aby w kolejnym roku przystąpić do remontu i urządzania tej Izby. Pod koniec ubiegłego roku zakupiliśmy dworek „Koryznówka” w Nowym Wiśniczu, w którym przez lata funkcjonował oddział Muzeum Pamiątek po Janie Matejce. Tam też prowadzony będzie niezbędny remont według przygotowanej dokumentacji technicznej i równocześnie zabiegać będzie o niezbędne środki finansowe. Liczymy, że w ciągu dwóch, trzech lat uda się tam przeprowadzić kapitalny remont i od nowa urządzić ekspozycje eksponatów związanych z Matejką, ale nie tylko. Dworek ten związany jest, bowiem z osobą rotmistrza Witolda Pileckiego, który po ucieczce z Oświęcimia znalazł w dworku schronienie i przez kilkanaście dni pisał swoje słynne raporty. Kolejnym elementem, który chcemy tam eksponować, to rodzina Serafińskich, właścicieli tego dworku, którzy odgrywali znacząca rolę w środowiskach Wiśnicza, ale też pobliskiej Bochni.

- To ogrom praca, które na swoje barki wzięło sobie kierownictwo Muzeum, jeśli zauważyć, że za roku tarnowskie Muzeum obchodzić będzie 100 lecie istnienia.

- To też będzie ogromne przedsięwzięcie, które chcemy wykorzystać przede wszystkim do dalszej promocji naszego Muzeum, która cały czas trwa, ale musimy ją ciągle intensyfikować wprowadzając wciąż nowe elementy, zachęcające do oglądania naszych wspaniałych zbiorów. Bardzo duży nacisk kładziemy też na edukację historyczną i patriotyczną w oparciu o te obiekty, którymi dysponujemy. Jubileusz planujemy cały rok 2027, na który złożą się różne wydarzenia, wystawy, koncerty na terenie wszystkich naszych oddziałów. Głównym wydarzeniem będzie gala jubileuszowa, która odbędzie się w czerwcu. Będzie też specjalne wydawnictwo związane z muzeum.

-Szkoda, że nie udało się zrealizować pana koncepcji zaprezentowania w całości „Panoramy Siedmiogrodzkiej” Jana Styki. Wiadomo, że z oryginału pozostały fragmenty, ale mówiło się o namalowaniu przez tarnowskich plastyków jej kopi i zaprezentowaniu w specjalnie wybudowanej rotundzie.

- Ja z tego pomysłu nie zrezygnowałem i cały czas myślę o tym. Być może nawet w niedalekiej przyszłości uda się do tego doprowadzić. Może jeszcze w tym roku uda się stworzyć taką namiastkę pozwalająca zaprezentować Panoramę. Dysponujemy programem, który pozwolił na odtworzenie całej panoramy w wersji 3D. Aby jednak zaprezentować to widzom, konieczny jest sprzęt w postaci komputerów i okulary VR, przy pomocy, których będzie możliwość podziwiania tego dzieła. Jeśli chodzi o koncepcje odmalowania Panoramy, to nie byłoby z tym większych problemów, jest przede wszystkim kwestia prezentacji ogromnego płótna długości 120 metrów i wysokości 15 metrów. Takiej sali w Tarnowie nie ma, więc konieczne byłoby wybudowanie nowego obiektu z przeznaczeniem na prezentację obrazu. Przy okazji warto zaznaczyć, że w Polsce nie ma muzeum poświęconego osobie gen. Józefa Bema i uważam, że Tarnów powinien mieć ambicje, by takie muzeum powstało. Można, więc by było połączyć te dwa elementy, czyli rotundę gdzie prezentowana byłaby panorama i w salach obok miejsca na ekspozycję pamiątek po generale Bemie.