Rozmowa z Wojciechem Skruchem, prezesem zarządu Spółki Komunalnej „Dorzecze Białej”

Stawiamy na inwestycje, bezpieczeństwo i niższe koszty

- Rozbudowa sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, nowy pięcioletni plan inwestycyjny, rozwój energetyki odnawialnej oraz wzmocnienie cyberbezpieczeństwa – to najważniejsze kierunki działań, które w najbliższych latach zamierza realizować Spółka Komunalna „Dorzecze Białej”.

- Spółka przygotowuje się do kolejnego intensywnego okresu inwestycyjnego. Priorytetem pozostaje rozwój infrastruktury wodociągowej i kanalizacyjnej na terenie gmin współpracujących w ramach „Dorzecza Białej”. Planowane przedsięwzięcia mają odpowiadać zarówno na rosnące potrzeby mieszkańców, jak i na nowe wyzwania związane ze zmianami klimatycznymi.

- Jakie inwestycje będą realizowane przez Spółkę?

- Jednym z głównych kierunków rozwoju będzie dalsza rozbudowa sieci wodociągowych w gminach Tuchów, Ryglice i Ciężkowice. Spółka posiada już kompletne dokumentacje projektowe dla planowanych przedsięwzięć i przygotowuje się do pozyskania środków zewnętrznych na ich realizację. Finansowanie inwestycji ma pochodzić przede wszystkim z funduszy europejskich oraz środków krajowych. Po pozytywnym zakończeniu procedur aplikacyjnych rozpoczęcie części prac będzie możliwe w drugiej połowie 2027 roku. W zależności od konkretnego przedsięwzięcia będą to zarówno dalsze prace projektowe, jak i roboty budowlane.

- Rozbudowa infrastruktury wodociągowej i kanalizacyjnej będzie szczególnie istotna w związku ze zmianami obserwowanymi w środowisku. 

- Obniżanie się poziomu wód gruntowych może powodować problemy z funkcjonowaniem prywatnych studni, a w konsekwencji okresowe trudności z dostępem do wody. Jednocześnie rosną wymagania dotyczące prawidłowego zagospodarowania ścieków komunalnych na terenach, które nie mają dostępu do zbiorczego systemu kanalizacyjnego. Konkretna inwestycja ruszy już wiosną 2027 roku w Zabłędzy w gminie Tuchów. Planowana rozbudowa sieci kanalizacyjnej pozwoli na przyłączenie około 45 budynków mieszkalnych i publicznych. Dla tego przedsięwzięcia prowadzone jest postępowanie przetargowe, a Spółka ma zapewnione finansowanie z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie.

- Rozwój wsi i miasteczek wymaga budowy nowych sieci wodociągowych i kanalizacyjnych. Jakie plany są w tym zakresie?

- Równolegle z prowadzonymi już inwestycjami Spółka Komunalna „Dorzecze Białej” rozpoczyna prace nad nowym planem rozwoju infrastruktury wodociągowej i kanalizacyjnej. Dokument ma być skoordynowany z kolejnym okresem taryfowym, który rozpocznie się na początku 2027 roku. Celem jest określenie potrzeb inwestycyjnych Spółki na kolejne pięć lat oraz zestawienie ich z możliwościami finansowymi zarówno samej Spółki, jak i jej Wspólników – gmin uczestniczących w przedsięwzięciu. W najbliższych tygodniach planowane są konsultacje z podmiotami i środowiskami współpracującymi ze Spółką. Jednym z kierunków, który ma być rozwijany w kolejnych latach, są partnerstwa inwestycyjne z mieszkańcami zainteresowanymi doprowadzeniem sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej do swoich gospodarstw. Tego rodzaju inicjatywy cieszą się już zainteresowaniem m.in. na terenie gminy Ryglice. Możliwości współpracy dostrzegają również przedsiębiorcy, w tym przedstawiciele branży deweloperskiej działający na terenie innych gmin.

- Sytuacja za naszą wschodnią granicą, a także na świecie wymaga nowego spojrzenia na bezpieczeństwo w zakresie funkcjonowania Spółki. Woda i kanalizacja też muszą być odporne na cyberzagrożenia.

- Rozwój infrastruktury technicznej to nie jedyne wyzwanie stojące przed Spółką. Coraz większe znaczenie ma również bezpieczeństwo cyfrowe systemów odpowiadających za funkcjonowanie wodociągów i kanalizacji. „Dorzecze Białej” realizuje w tym zakresie projekt w ramach programu „Cyberbezpieczne Wodociągi”, finansowanego ze środków Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. Spółka pozyskała na ten cel ponad 756 tys. zł. Środki zostaną przeznaczone m.in. na wdrożenie systemów zarządzania bezpieczeństwem i ciągłością działania – SZBI, SZCD, BCP i DRP – a także na szkolenia pracowników i zakup nowoczesnych rozwiązań technologicznych. Wśród nich znajdują się m.in. systemy SIEM, EDR/XDR, zapory NGFW oraz rozwiązania do tworzenia kopii zapasowych.

Z punktu widzenia mieszkańców inwestycje te mają przede wszystkim zwiększyć odporność infrastruktury na awarie i cyberzagrożenia oraz zapewnić większą stabilność kluczowych usług – dostaw wody i odbioru ścieków.

- Koszty funkcjonowania Spółki wpływają bezpośrednio na poziom cen usług. Czy jest możliwość obniżania tych kosztów?

- Ważnym elementem planów Spółki są również działania zmierzające do ograniczenia kosztów funkcjonowania przedsiębiorstwa. Branża wodociągowo-kanalizacyjna należy do sektorów energochłonnych i kapitałochłonnych. Koszty energii elektrycznej mają istotny wpływ na funkcjonowanie przedsiębiorstw komunalnych, dlatego „Dorzecze Białej” inwestuje w rozwiązania pozwalające ograniczać zapotrzebowanie na energię kupowaną z zewnątrz. Na terenie oczyszczalni ścieków powstaje instalacja fotowoltaiczna, której produkcja będzie w całości wykorzystywana na potrzeby procesów związanych z oczyszczaniem ścieków. W kolejnych kilkunastu miesiącach planowana jest realizacja następnych instalacji w ramach Spółki oraz spółdzielni energetycznej tworzonej wspólnie z gminami Tuchów i Ryglice. To jednak nie koniec działań związanych z ograniczaniem kosztów, bowiem na ukończeniu są prace związane z rozruchem instalacji do produkcji preparatów nawozowych powstających na bazie osadów ściekowych oraz odpadów organicznych pochodzących z selektywnej zbiórki odpadów zielonych. Rozwiązanie to ma pozwolić na lepsze wykorzystanie materiałów powstających w procesie działalności komunalnej, ograniczenie kosztów ich zagospodarowania oraz stworzenie dodatkowej możliwości wykorzystania produktów powstających w procesie przetwarzania.

- Jakie plany Spółka ma na najbliższe lata?

- Najbliższe lata będą dla „Dorzecza Białej” okresem łączenia kilku kierunków działania: rozwoju sieci, pozyskiwania zewnętrznego finansowania, bezpieczeństwa cyfrowego, transformacji energetycznej oraz optymalizacji kosztów. Planowanie inwestycji w perspektywie pięciu lat ma pozwolić Spółce lepiej określić kolejność przedsięwzięć i możliwości ich finansowania, a jednocześnie odpowiadać na zmieniające się potrzeby mieszkańców gmin współpracujących w ramach „Dorzecza Białej”. Celem pozostaje rozwój infrastruktury, która ma być nie tylko dostępna dla kolejnych mieszkańców, ale również bezpieczna, odporna na zmiany klimatu i możliwie efektywna kosztowo.